آمارهای کشور نشان میدهد، ۷۲ درصد از زنانی که اقدام به ترک خانه (فرار از خانه) کرده و در اورژانسهای اجتماعی بهزیستی استان تهران در سالهای ۸۱ و ۸۲ پذیرش شده بودند، بین ۱۱ تا ۱۷ سال داشتند. مجید ابهری، کارشناس و آسیب شناس اجتماعی میگوید: ازدواج به عنوان یک پدیده فرخنده نقطه عطف بلوغ است. متاسفانه هنوز بسیاری از افراد در جامعه ما بلوغ جسمی را تنها ملاک ازدواج قلمداد کرده و توجهی به بلوغ فکری و اجتماعی ندارند. یعنی اصولا برایشان مهم نیست که فرد توانایی ازدواج را دارد یا نه.
وی ادامه میدهد: با کمال تاسف در مناطق عشایری مثل خوزستان و هرمزگان ازدواجهای زودرس هنوز ملاحظه میشود. معمولا در مناطق یاد شده این گونه ازدواجها به دلیل شرایط آب و هوایی و بلوغ جسمی اتفاق میافتد. حتی در مورد بلوغ جسمی نیز برخی خانوادههای عشایر اعتقاد دارند دختر باید در خانواده شوهر به بلوغ برسد. این عادتها و پندارهای غلط باعث میشود دختری خردسال به عقد یک مرد بزرگسال در بیاید. گاهی بزرگان قبیله برای پایان دادن به دعواهای بین قبیلهای و عشیرهای و پیشگیری از نزاعهای بعدی این کار را که به آن «خون بست» میگویند، انجام میدهند. ابهری با بیان اینکه علاوه بر بروز مشکلات جسمی و ناراحتیهایی که در روابط زناشویی میان زوجین کمتر از ۱۵ سال به وجود میآید، اظهار میدارد: مشکلات روحی عدیدهای برای آنها پیش میآید که منجر به خودکشی و فرار از خانه میشود و در بهترین حالت آن باعث میشود آن دختر زندگیاش را در افسردگی ادامه میدهد.
بیوه کودکها زیاد شدهاند
کارشناسان اجتماعی با اشاره به اینکه درصد قابل توجهی از ازدواجهای زودرس و در سنین زیر ۱۵ سال منجر به طلاق زودرس نیز میشود، میگویند که این مهم پدیده بیوه کودک ها را نیز همراه داشته که معضلات اجتماعی و فرهنگی خاص خود را دارد. بحرانهای روحی و فکری این گروه از افراد جامعه و اینکه بعد از طلاق، رها میشوند از جمله مسائلی است که کمتر از سوی نهادهای حاکمیتی مورد توجه قرار گرفته و این مسئله افزایش کودکان مطلقه را همراه داشته است.
پر فرزندی و هزینه شکم
مینو گودرزی، کارشناس اجتماعی نیز در این باره تصریح میکند: این ازدواجهای آزار دهنده دخالت نهادهای فرهنگی و قضایی را میطلبد تا از این فجایع جلوگیری کنند. بعضی از این خانوادهها پرجمعیت هستند و گاهی ۱۴ فرزند دارند و در مناطق هرمزگان برای رها شدن از هزینه شکم فرزندان خانواده خود این کار را انجام میدهند. شناسایی خانوادههای پرجمعیت و حتی اعمال پیشگیریهای اجباری برای جلوگیری موالید میتواند راهکار دیگری برای جلوگیری از این حوادث تلخ باشد. وی میگوید: متاسفانه ازدواجهای کمتر از ۱۵ سال به ثبت قانونی نمیرسد و فقط توسط آخوند محل صیغه عقد جاری میشود. در بیشتر موارد این صیغه ادامه یافته و زن با کوچکترین اعتراض از خانه اخراج میشود. وی ادامه میدهد: بالا بردن سطح آگاهی و اطلاع رسانی از طریق رسانهها، تعریف پروژههای آموزشی در عشایر جنوب و مناطق یاد شده میتواند چارهساز باشد. گاهی دیده میشود که عروس با عروسک به خانه بخت میآید و حتی الفبای ازدواج و زناشویی را نمیداند و متاسفانه هیچ کس هم مسائل زناشویی را به آنها آموزش نمیدهد و با مشکلات زیادی مواجه میشوند.
بیوه کودکها چه میشوند؟
براساس کنوانسیون جهانی حقوق کودک، تمام افراد زیر ۱۸ سال کودک محسوب میشوند و از یکسو، براساس قانون مدنی دختران در ۱۳ سالگی و پسران در ۱۵ سالگی به بلوغ میرسند. با توجه به قوانین سن ازدواج این موضوع از چند منظر قابل بررسی است یکی از نظر اجتماعی و فرهنگی و دیگری از منظر قانونی. آمارهای دست و پا شکسته ثبت احوال میگوید که در سال ۸۵ حدود ۲۵ هزار کودک مطلقه داشتیم که از این میزان ۱۵هزار در نقاط روستایی و مابقی در نقاط شهری بوده است. قابلتوجه اینکه تعداد حدود ۱۲ هزار کودک نیز در این سال مشاهده شدهاند که همسرشان فوت کرده که آمار آن در نقاط شهری بیشتر است. اینکه سرنوشت کودکان مطلقه و بیوه چه میشود و در ابتدای دوره تازه زندگی خود با بحرانهای روحی و اجتماعی چه میکنند، موضوعی است همچنان بیپاسخ…
مرجع خبر: قانون
شبکه خبری بگونه 