اعلامیه جهانی حقوق بشر

اعلامیه جهانی حقوق بشر یک پیمان بین المللی است که در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به تصویب رسیده‌است و شامل ۳۰ ماده‌ است که به تشریح دیدگاه سازمان ملل متحد در مورد حقوق بشر می‌پردازد. مفاد این اعلامیه حقوق بنیادی مدنی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، و اجتماعی که تمامی ابنای بشر در هر کشوری باید از آن برخوردار باشند، مشخص کرده‌است.
مفاد این اعلامیه از نظر بسیاری از پژوهشگران الزام‌آور بوده و از اعتبار حقوق بین‌الملل برخوردارست، زیرا به صورت گسترده‌ای پذیرفته شده و برای سنجش رفتار کشورها به کار می‌رود.

کشورهای تازه استقلال یافته زیادی به مفاد اعلامیه جهانی حقوق بشر استناد کرده و آن را در قوانین بنادی یا قانون اساسی خود گنجانده‌اند.

خلاصه مواد اعلامیه به شرح زیر است
۱. برابري همه افراد بشر از حيث حقوق و حيثيت
۲. برخورداري از تمام حقوق بطور مساوي
۳. حقوق آزادي و امنيت شخصي
۴. تساوي در برابر قانون و حمايت مساوي در برابر قانون
۵. حق عدم شكنجه
۶. ممنوعيت برده داري
۷. حق مراجعه به دادگاه
۸. عدم دستگيري خودسرانه
۹. رسيدگي علني و منصفانه در دادگاه صالح
۱۰. فرض بيگناهي فرد تا زمان اثبات تقصير او
۱۱. اصل قانوني بودن جرم و مجازات (هيچكس براي انجام يا عدم انجام عملي كه در ميزان انجام آن جرم نبوده محكوم نخواهد شد و مجازاتي كه در زمان انجام عمل يعني ارتكاب جرم در قانون بوده اعمال و اجرا مي شود)
۱۲. حق عدم مداخله در امور خصوصي افراد
۱۳. حق آزادي رفت و آمد
۱۴. حق پناهندگي ( مگر آنكه فرد مرتكب جرمي عمومي، غير سياسي شده باشد يا رفتاري مغاير با اصول ملل متحد انجام داده باشد)
۱۵. حق تابعيت و عدم سلب آن.
۱۶. حق تشكيل زندگي
۱۷. حق مالكيت
۱۸. حق آزادي فكر و انديشه، مذهب و وجدان
۱۹. حق آزادي عقيده، بيان
۲۰. حق تشكيل مجامع و جمعيتهاي مسالمت آميز
۲۱. حق مشاركت در اداره امور عمومي كشور خود
۲۲. حق شغل، حق كار، تشكيل اتحاديه
۲۳. حق امنيت اجتماعي
۲۴. حق استراحت، تفريح
۲۵. حق برخورداري از سطح زندگي مناسب
۲۶. حق آموزش و پرورش (تعليم و تربيت)
۲۷. حق مشاركت در زندگي فرهنگي
۲۸. حق بهره مندي از برقراري نظم