روز جمعه ۱۹ آوریل (۳۰ فروردین)، هفتادمین سالروز قیام یهودیان ورشو در لهستان علیه نازیهاست.
در اوایل ماه اکتبر سال ۱۹۴۰ میلادی نازیها تصمیم گرفتند، تمامی ۳۵۰ هزار یهودی ساکن در ورشو را در محلهای محصور شده از دیوارهایی به ارتفاع سه متر مستقر کنند. از همین رو عنوان «گتو» که به محلهای محصور اطلاق میشود، برای این مکان برگزیده شد.
پس از آن، ۵۰۰۰۰ یهودی دیگر از مرکز و جنوب شرقی اروپا و آلمان به این مکان منتقل شدند.
سرما و گرسنگی بیش از همه کودکان و افراد مسن ساکن گتوی ورشو را آزار میداد.
کمبود مواد غذایی و دارو زندگی را برای ساکنان این منطقه ناممکن کرده بود.
زیر همین فشار بود که به مرور زمان گروههای شورشی از سوی یهودیان گتوی ورشو، برای مقاومت در برابر نازیها شکل گرفت.
در ماه ژوئیه سال ۱۹۴۲ میلادی انتقال یهودیان ساکن گتو به اردوگاههای مرگ آغاز شد. تا ماه سپتامبر همان سال سیصد هزار نفر را در اتاقهای گاز کشتند.
زمانی که سربازان آلمانی در ماه آوریل سال ۱۹۴۳ میلادی برای تخلیه کامل گتو وارد شدند، تیراندازی شروع شد. این بار اما نه از سوی نازیها بلکه از سوی یهودیانی که دست به قیامی مسلحانه زده بودند.
قیام گتوی ورشو مشهورترین نماد مقاومت یهودیان در برابر ناسیونال سوسیالیستها در اروپاست. حدود هفت هزار یهودی، بنقل از رادیو آلمان در این درگیریها که ۴ هفته طول کشید، کشته شدند.
پنجاه هزار یهودی باقیمانده را اشغالگران آلمانی به اردوگاه مرگ تربلینکا برده و به قتل رساندند.

