حراج بهاری کریستی در خاورمیانه به عنوان مهم ترین حراج نیمه نخست سال میلادی در این حوزه جغرافیایی در حالی با فروش 6.4 میلیون دلاری به پایان رسید که بیش از 3.1 میلیون دلار از فروش بهاری این حراجی متعلق به آثار هنرمندان ایرانی بود. برای آثار ماندگار بسیاری از هنرمندان کشورمان که آثارشان را پیش فروش کرده بودند، در این حراجی چکش خورد.
پس از پایان حراج دو روزه بهاری کریستی دوبی، شایعاتی در خصوص جعلی بودن برخی از آثار ایرانی به فروش رفته در این حراج منتشر شد که با تردیدهایی همراه بود اما در نهایت مشخص شد که تابلوی «سهراب سپهری» و نقاشی-خط «فرامرز پیلآرام» در این نمایشگاه جعلی است و بستگان درجه یک این دو هنرمند، بر جعلی بودن این آثار تاکید کردند.
گران ترین اثر فروخته شده نیز، تابلوی «باغ اسرار» فرهاد مشیری بود که با برآورد 300 تا 500 هزار دلار در نهایت 987 هزار و 750 دلار فروخته شد؛ هنرمندی که در قید حیات است و میتواند اصالت اثرش را تایید یا رد کند اما همه هنرمندان و همه خریداران آثار هنری خوش شانس نیستند و ممکن است در مواردی به اعتبار هنرمند لطمه بخورد و البته خریدار نیز دستخوش دردسرهایی شود و آن هم زمانی است که روح خالق اثر پر کشیده باشد.
این اتفاق البته برای حراجی کریستی و متولیان این حراجی 250 ساله نیز کم هزینه نیست و بیشک این حراجی نیز با وسواس بیشتری فرصت عرضه آثاری با امضای هنرمندان ایرانی را در صورت تکرار چنین اتفاقی خواهد داد، به خصوص اگر اثر متعلق به هنرمندی درگذشته باشد و این اتفاق خوشایندی برای بازار هنر ایران نیست؛ اتفاقی که گفته میشود در گذشته نیز زمزمهاش بوده اما در حراجی بهار کریستی جنبه بیرونی یافته و جعلی بودن دو اثر تایید شده است.
ابتدا خواهر سهراب سپهری بود که جعلی بودن اثر به فروش رفته به نام برادرش در حراجی بهار 2013 را جعلی خواند. اثری «بی نام» از مجموعه آبستره های سهراب سپهری که با برآورد 150 تا 200 هزار، تنها 147 هزار و 750 دلار به فروش رفت و یکی از دلایل عصبانیت خواهر سهراب نیز همین لطمه به اعتبار نقاش و شاعر شهیر ایرانی است.
پروانه سپهری که خود نیز سابقه نقاشی و البته نوازندگی ساز را در کارنامه هنری خود دارد در گفتگو با مهر در مورد اتفاقاتی که در کریستی امسال افتاده است گفت: از قبل شنیده بودم که یک کار کپی از سهراب در این حراج ارائه شده است ولی باور نمیکردم که این واقعیت داشته باشد ولی گویا این اتفاق افتاده است. در کمال وقاحت عدهای کاری را از سهراب به یکی از حراجها فرستادند که هم قیمت آثار سهراب را پایین آورد و هم آبروی هنر معاصر ایران را بردند.
چند روز بعد از انتشار گفته های پروانه سپهری، زمزمه جعلی بودن یک اثر دیگر به گوش رسید و علی الظاهر در حراج بهاری، سر بسیاری از خریداران کلاه رفته است! با گذشت چندین روز این خبر نیز تایید شد و فرزند زندهیاد فرامرز پیلآرام در گفتگویی اعلام کرد تابلوی ارائه شده به نام پدرش در حراجی کریستی جعلی است ولی مدیران ایرانی مربوط با حراج کریستی اعلام کردند که این کار وی از روی بخل و کینه انجام گرفته است.
علی پیلآرام درباره این نقاشی خط فروخته شده، گفته است: عکسهای اثر را که دیدم کمی شک کردم. آنها را با کارهای پدرم که در خانه داریم مقایسه کردم. این کار از نظر رنگ به هیچ وجه به کارهای پدرم نزدیک هم نیست. مهمترین عنصر در این کارها امضاست. اصلا امضایی که در پایین این اثر است برعکس است و جای درستی نیز کشیده نشده است. پدرم همیشه کارهایش را پایین دست راست تابلو امضا میکرد در حالیکه این اثر امضایش در وسط کار است. این کار کاملا مبتدی کپی شده است. پیلآرام با اسم خود یک لوگو درست میکرد که حالت یک نعلبکی بود. پدرم در همان دوره اول کارهایش به این امضا رسید… عکس کار را به چند نفر از نزدیکان پدرم نشان دادم که همگی متفقالقول بودند که اثر تقلبی است.
واکنش فرزند پیل آرام نیز اتفاقی شبیه به خواهر سهراب سپهری بوده است: برای خود حراج، مجموعهداران، گالریدارها و برخی رسانهها این جریان را ایمیل کردم که خدا را شکر جواب داد. یک مافیای بزرگ در این کار وجود دارد. این مافیا نمیگذارند کسی خارج از محدوده آنها کار کند. 6 سال بود که کار پدرم به کریستی نمیرفت آخر هم دستشان رو شد. ما چه بگوییم؟ دستمان به کجا میرسد؟ هیچ نهادی رسمی در کشور وجود ندارد که وقتی یک اثر جعلی به حراج میرود بتواند و یا بخواهد واکنش نشان دهد. تنها کاری که توانستم بکنم همین کار بود و اطلاعرسانی کردیم. حتی به خود «مایکل جها» مدیر کریستی در خاورمیانه هم اطلاع دادم.
وی درباره واکنش حراجی کریستی نیز عنوان کرد: به نظر میرسد که حتی این افراد هم تحت تاثیر مافیای داخل ایران هستند. متاسفانه اینها از هنرمندی که در قید حیات نیست سوءاستفاده میکنند. اثر سهراب سپهری سال پیش تقلبی بود و اثر پدر من هم امسال. نمیتوانند از زندهرودی کار تقلبی درست کنند زیرا او هست و یا احصایی. زورشان به درگذشتگان هنر رسیده است.
ایران پرس نیوز
شبکه خبری بگونه 