آخرین باری که جعفر بهکیش دوبرادرش را با نامهای محمود و محمد علی بهکیش که فعال سیاسی بودند ملاقات کرد تنها توانست ده دقیقه در پشت یک پنجره شیشه ای با آنها صحبت کند. هیچکدام تصور نمیکردند این آخرین دیدار باشد و اتفاق وحشتناکی ماهها بعد آشکار شود.
یعد از یک جلسه در سال 67 خانواده ها بی هیچ اخطاری از پیش از ملاقات منع شدند. تلویزیون و رادیوها بناگهان از بند ها ی زندان جمع آوری و اجازه ورود روزنامه داده نمیشد و زندانیان نمیتوانستند ورزش کنند و یا به کلینیک بروند. در مدت کوتاهی صدها زندانی تک به تک به اتاقهایی تحت عنوان بازجویی مجدد برده میشدند. بسیاری از آنان در شرف آزاد شدن یا اتمام حکم خود بودند اما در عوض اعدام شدند.
سازمانهای حقوق بشری تخمین میزنند که بین 4500 تا 5000 زن و مرد و کودک در تابستان 1367 در ایران اعدام شدند. الگوی اعدام از گزارشهای هر از چند گاهی به فرم موجی از اعدام در عرض چند ماه درآمد. تعداد واقعی کشته ها هنوز هم نامعلوم است چون در خفا انجام گرفت. در واقع بسیاری از بستگان کشته شدگان هرگز در جریان اعدامها و محل دفن عزیزانشان قرار نگرفتند.
پس از گذشت یک ربع قرن ازین کشتار مقامات رژیم ایران حاضر نیستند درین خصوص حرف بزنند و میخواهند حافظه ها را از یاد آوری آن پاک کنند. این قتل عام هرگز مورد تحقیق قرار نگرفت و نه تنها عاملان آن به دادگاه سپرده نشدند بلکه بسیاری ازآنان هنوز در راس قدرت هستند. آنها خانواده های قربانیان را مورد بازجویی و اذیت آزار قرار میدهند. از جمله شاهد دستگیریها در تجمعات پراکنده و مراسم بزرگداشتی که هرساله در آخرین جمعه پیش از سپتامبر در گورستان خاوران جنوب تهران برگزار میشود هستیم.
در 25 مین سالگرد قتل عام زندانیان – عفو بین الملل یکبار دیگر به مقامات ایرانی فراخوان میدهد تا عاملان این نقض فاحش حقوق بشر را به پیشگاه عدالت آورده و بدون توجه به جایگاه و مقام فعلی و گذشته آنها مورد مجازات قرار دهد.
قتل عمد
این کشتار در مراحل پایانی جنگ خونین ایران و عراق رخ داد. شورای امنیت در تابستان سال 1367 رژیم ایران را تحت فشار قرار داد تا آتش بس رابپذیرد و در همان وقت ارتش آزادیبخش که توسط اپوزیسیون ایران مستقر در عراق دست به یک حمله مسلحانه به غرب ایران زدند که توسط رژیم خنثی شد. مدت کوتاهی بعد ازین واقعه در دو مرحله موج اعدام زندانیان سیاسی صورت گرفت.
در محاکمه های مجدد هر کسی که میگفت گرایش سیاسی مجاهدین را دارد بلافاصله اعدام میشد. برخی آنان نیز برای پاکسازی میدانهای مین فرستاده شدند. از گروه دیگر درباره گرایشات مذهبیشان پرسیده میشد و پاسخ اشتباه منجر به اعدامشان میگردید.
در سال 69 عفو بین الملل گزارشی را منتشر کرد که در آن ازین قتل عام بعنوان یک سیاست عمدی با تایید بالاترین مقامات حکومت یاد شده است.
حسیبا حاجی صحراوی، معاون سازمان عفو بین الملل در خاور میانه و شمال آفریقا گفت: » این محاکمات کوتاه بسختی شبیه به روند قضایی معمول می باشد. کمیته هایی که بنا بر هوا و هوس خود تنها بدلیل اعتقادات مذهبی و سیاسی تصمیم گرفتند که افراد بمیرند یا زنده بمانند. »
پس از کشتار جندین ماه طول کشید تا خانواده ها مطلع شوند. جعفربه عفو بین الملل گفت: » هر دو برادرم در ماه آگوست اعدام شدند و ما نوامبر مطلع شدیم. هنگامی که پدرم به دادگاه انقلاب رفت آنها به وی گفتند هر دو برادرم اعدام شده اند اما هیچگونه مدرکی ارائه ندادند. آنها نگفتند در چه تاریخی محاکمه و اعدام شده و در کجا دفن شده وهیچ چیز حتی وصیت نامه ای ندادند.
مبارزه برای عدالت
از سال 60 تا 67 هفت تن از خواهر و برادرهای جعفر کشته شدند. خانواده جعفر همراه با بستگان سایر قتل عام شدگان پس از آگاهی از اعدام قرزندانشان یک کمپین برای مجبور کردن مقامات رژیم به پاسخگویی براه انداختند.
وی میگوید: » مردم ایران شوک زده بودند. من در تهران به خانه چندین نفر ازین اعدام شدگان رفتم. ما خانواده ها یکدیگر را میشناختیم و تبدیل به یک خانواده بزرگ شده بودیم».
با گذشت زمان که هیچ پاسخ عادلانه ای دریافت نشد بسیاری از بستگان به گورستان خاوران رفتند که گمان میرود قبرهای جمعی بی نام و نشان بسیاری در آنجاست و مادران عزادار اقدام به برگزاری مراسم سالانه نمودند. اما مقامات رژیم ایران که در قدرت بودند هرکاری را برای ممانعت از چنین بزرگداشتهایی انجام میدادند.
جعفر میگوید:» اذیت و آزار خانواده ها بطور مداوم درین 25 سال ادامه داشت.منصوره بهکیش خواهرم نیز یکی ازین اهداف بود. این تابستان نیز مانند تابستانهای گذشته وزارت اطلاعات از وی خواست که به گورستان خاوران نرود و با رسانه ها صحبت نکند و نامه یا مقاله ای درین رابطه ننویسد. او چندین بار دستگیر شده تا به چنین بزرگداشت هایی نرود و من نگران سلامتی وی هستم»
منصوره بهکیش دوازدهم ژوئن 2011 دستگیر شده و در اوین بود تا اینکه روز نهم ژولای 2011 با قید وثیقه آزاد شد. روز 25 دسامبر شعبه 15 دادگاه انقلاب تهران او را به خاطر «تبلیغ علیه نظام» و «تجمع و تبانی برای ضربه به امنیت ملی » محکوم کرد. وی 6 ماه حکم زندان گرفته بعد از اینکه دادگاه تجدید نظر بخشی از حکم را بحالت تعلیق در آورد. اگرچه او آزاد است اما هر لحظه امکان دارد برای گذراندن دوره محکومیتش احضار شود.
جعفر که در کانادا بسر میبرد نگران اتفاقاتی است که در 25 مین سالگرد اعدامها برای منصوره ممکن است بیفتد. او میگوید: » من بسیار نگران خواهرم و بقیه خانواده ها هستم و نمیدانم چه روی خواهد داد. آنها از خودگذشتگی زیادی کرده اند تا این قتل عام تاریخی را یاد آوری کنند. این یک روز تاریخی برای عملکرد حقوق بشر در ایران است».
عفو بین الملل از مقامات رژیم ایران میخواهد که از حقیقت و عدالت و پرداخت غرامت به بازماندگان کشته شده ها در قتل عام زندانیان سیاسی حمایت کنند.

