عذرخواهی جوبایدن معاون رئیس جمهوری آمریکا از سعودی، ترکیه و امارات مهم نیست. مهم اظهارات اوست که نشان می دهد هنوز دیدگاههای ما با دیدگاه آمریکا در باره اوضاع سوریه بکلی متفاوت است. اختلاف دیدگاهایمان را می توانیم اینچنین خلاصه کنیم: سعودی، ترکیه وامارات معتقدند بقای رژیم اسد بر مسند قدرت بزرگترین مشکل منطقه است و ضرورت دارد که با حمایت از انقلاب مردم سوریه این رژیم سرنگون شود، تا عامل اصلی بوجود آمدن «داعش» از بین برود. اما دیدگاه ایالات متحده مسئله را به گونه ای دیگر می بیند، یعنی «بقای اسد بر مسند قدرتِ». در نتیجه کشورهای عربی باید نسبت به «ائتلاف جده» علیه داعش تجدید نظر کرده و اهداف آن را مشخص کنند تا وارد ائتلافی غیر واضح با دیدگاههای آمریکایی که نامشخص است، نشوند.
اختلاف سعودی با آمریکا در باره مسئله سوریه بسیار قدیمی است و به شروع انقلاب سوریه برمی گردد، انقلابی که دیگر «خیلی قدیمی» شده و نزدیک به 4 سال از عمر آن می گذرد.
در حالی که سعودی در همان ابتدا خواستار دخالت سریع آمریکا برای پایان دادن به ظلم و کشتار مردم سوریه بود، آمریکا با سیاست انفعالی به نشر بیانیه ها و رسم خطوط قرمزی پرداخت، که رژیم بشار اسد هیچگونه احترامی برای آنها قائل نبود. عقب نشینی آمریکا از حمله نظامی به دمشق در آخرین دقایق، باعث خشم ریاض از واشنگتن شد. خشمی که ریاض نتوانست آن را مخفی کند و به رسانه ها درز کرد. به طوری که یکی از دلایل سفر ناگهانی اوباما رئیس جمهوری آمریکا به ریاض در ماه مارس سال جاری ناخشنودی سعودی از سیاستهای این کشور در سوریه بود.
آیا اظهارات جدید بایدن زخم های کهنه در روابط ایالات متحده و پادشاهی سعودی را دوباره تازه کرده است؟
جو بایدن دقیقا چه گفته است که سعودی، ترکیه و امارات متحده به یکباره عصبانی شدند؟
بایدن در یک سخنرانی برای دانشجویان دانشگاه هاروارد، با متهم کردن دخالت سه کشور سعودی، امارات و ترکیه در ظهور گروه های افراطی از جمله «داعش» در سوریه، گفت: «متحدان ما در منطقه بزرگترین مشکل ما بودند. (…) …سعودی ها و اماراتی در سوریه چه کار می کردند؟ آنها برای سرنگونی اسد و سازماندهی جنگی شیعه- سنی مصمم بودند و برای این انجام این کار صدها میلیون دلار و هزاران تن سلاح را به کسانی که مایل به جنگ با اسد بودند دادند، اما این کمک های مالی و تسلیحاتی به « جبهه النصره»، «القاعده» و تمام جهادگران تندرویی که از نقاط مختلف جهان به سوریه آمده بودند، رسید.»
او در پایان اظهار داشت که «این کشورها به اشتباه خود پی بردند و اکنون بخشی از ائتلاف علیه «تروریسم» را تشکیل می دهند»، و مسئله بدتر آن بود که اتحاد کشورش با سعودی را با اتحاد غرب، با استالین رهبر دیکتاتور اتحاد جماهیر شوروی در جنگ جهانی دوم مقایسه کرد!
چنین سخنانی را می توانیم از تهران بشنویم نه از معاون رئیس جمهوری آمریکا، و یکی از معدود افراد حلقه تصمیم گیری در کاخ سفید که دقیقا می داند سعودی، امارات متحده عربی و ترکیه در سوریه چه نقشی را ایفا کردند. نقشی که از چشمان تیز و گوش شنوای اعضای سازمان جاسوسیCIA که در مناطق جنوبی و شمالی سوریه حضور دارند، دور نمانده است. بنابرین خیلی ساده لوحانه است اگر این سه کشور عذرخواهی جوبایدن را به سادگی بپذیرند. به ویژه که عذرخواهی اش را طوری تنظیم کرده که نه تنها اظهارت فاجعه بارش را نفی نمی کند، بلکه با هدف ابقای این سه کشور در ائتلاف علیه داعش، و بدون ارائه توضیحی در باره اهداف این حملات بدون برنامه، صورت گرفته است. آنها از جنگی صحبت می کنند که زمانبر است و چه بسا هفته ها، ماه ها یا سال ها ادامه خواهد یافت.
برخی مسائلی که باعث افزایش نگرانی ها نسبت به این جنگ و این ائتلاف می شوند:
الف: شناسایی مواضع دشمن برای بمباران آنها، که در حال حاضر مشخص شده که اهداف بمباران ها توسط ائتلاف پس از مراحل بمباران تازه شناخته شده که این مواضع یا متعلق به داعش و النصره نبوده بلکه گروه هایی که به نیروهای معتدل سوری معروفند مانند «حزم» که اتاق فرماندهی عملیات مشترک علیه نیروهای اسد را به عهده دارد، هدف قرار داده است. این نیروها آنچنان مورد اعتماد کشورهای غربی هستند که پیشتر موشک های پیشرفته ضد تانک «تائو» از آمریکا دریافت کرده بودند. کما اینکه طی این حملات بسیاری از مواضعی که بمباران شد متعلق به گردان های نیروهای مخالف سوری است که با نیروهای رژیم اسد درگیر بودند. زمانی که نیروهای ائتلاف بمب های خود را بر گردان های معتدل مخالف اسد می انداختند، بمباران داعش که در حال آماده کردن شبه نظامیان خود برای حمله به غیر نظامیان در روستاهای کوبانی بود، به تاخیر افتاد و این گروه توانست تمام روستاها را اشغال و شهر را نیز محاصره کند.
فعالان سوری از عملکرد ائتلاف شگفت زده بودند، اما آنها سکوت کردند چون نمی خواستند خود را در موضعی مخالف با ائتلاف بین المللی نشان دهند. سوری ها بارها خواستار دخالت خارجی برای نجات آنها از بمب های بشکه ای آتش زا ارتش اسد شده بودند. اما برغم اینکه هنوز هم رژیم اسد با تمام قدرت «شهروندان» خود را با بمب های بشکه ای آتش زا بمباران می کند، تاکنون هیچ اقدامی برای جلوگیری از این بمبارانها صورت نگرفته است. به گفته یک کارشناس نظامی، حداقل غرب می توانست در شمال سوریه که اکنون صحنه عملیات جنگنده های آنها علیه تروریستهاست، منطقه پرواز ممنوع اعلام کند. اما این کار را نکرد.
ب: باشنیدن اظهارات «آیت الله» بایدن، می توانیم به تناقض فاحش سیاسی آمریکا نسبت به برخورد با مسئله سوریه پی ببریم، این تناقض در اصرار واشینگتن بر رد پیشنهاد اردوغان رئیس جمهوری ترکیه برای ایجاد منطقه ای هائل و پرواز ممنوع در شمال سوریه و تعهد صریح آمریکا به سرنگونی رژیم بشار اسد به عنوان شرط ورود آنکارا به جنگ علیه «داعش» در راستای جنگ علیه تروریسم و به منظور پایان دادن به درگیری طولانی که امنیت ملی ترکیه و تمام کشورهای منطقه را تهدید می کند، نمایان می شود.
چیزی که مایه تعجب وشگفتی است رد این پیشنهاد از سوی آمریکا و همپیمانش است. این پیشنهاد را فقط ترکها نداده اند، بلکه از سوی سعودی نیز پیشنهاد شده است . این کشورها آماده اند تا در صورت فراهم شدن شرایط بین المللی در حمله نظامی زمینی وارد عمل شوند و کار داعش و بشار اسد را یکسره کنند. آمریکایی ها پیشتر برای چند بار خواستار دخالت نیروی نظامی کشورها در سوریه شدند، اما اکنون با دخالت نظامی در سوریه مخالفند و دخالت زمینی را تنها به جنگ علیه داعش محدود کردند.
اگر ما بار دیگربا حسن ظن نسبت عملکرد آمریکایی ها نگاه کنیم، شاید آنها به شیوه ای اغراق آمیز از تجربه تلخ و اشتباهات گذشته خود درعراق هنگام فروپاشی دولت آن کشور و هرج و مرجی که به دنبال آن سراسر عراق را فرا گرفت، واهمه داشته باشند. در نهایت باید منتظر شد، و دید که اوباما پس از مرتب کردن تمام طرح هایش به منظور مقابله با «داعش»، چه برنامه ای برای سامان دادن به اوضاع «گندیده» سوریه در نظر دارد. چه بسا برنامه های او برای کسانی که ثبات سوریه برای آنها مهم است، و از بحران این کشور زیان دیده اند، مفید باشد. آنها با کنار گذاشتن اختلافات خود، هرکدام نقشی سازنده در تشکیل ساختار سیاسی جدید سوریه پس از بشار اسد، و برای کشوری دمکراتیک و آزاد از طریق توافق با مخالفان معتدل سوری، ایفا خواهند کرد. در آن شرایط می توان انقلابیون حقیقی سوری را از طریق قبول اصول دموکراسی و اعتراف به حقوق دیگران تشخیص داد.
در نهایت اگر ما کاری نکنیم و تا زمانی که آمریکایی ها مثل ایرانی ها اول اظهار نظر و سپس عذرخواهی می کنند، باید منتظر وقایعی باشیم که ممکن است ما را شگفت زده بکند. باید به یاد داشته باشیم که در سیاست نه دشمنی پایدار و نه دوستی همیشگی است، بلکه آنچه برای همیشه می ماند منافع است.
جمال خاشقجی
منبع: روزنامه الحیات
#آیت_الله #بایدن #عذرخواهی #بگونه
شبکه خبری بگونه 