قابل توجه کسانی که دل به حمایت قدرت های خارجی بسته اند!
چه انگیزهها و علتهایی در پس اعتراضهای اخیر نهفته است؟
رائد جرار، تحلیلگر سیاسی عراقیـآمریکایی:
گسترهای از انگیزهها و علتها وجود دارند. جوانان عراقی از فساد و فرقهگرایی حکومت عراق و مداخله خارجی با قدرتهای بسیاری از جمله ایران ــ در جنوب عراق ــ خسته شده اند. در واقع ما شورش جوانانی را شاهد هستیم که در شرایط کنونی، عراق را غیرقابلزیستن میدانند. این شرایط چیزی نیست مگر نبود امکانات اولیهای مثل آب و برق و آموزش و نظام خدمات درمانی عمومی.
معترضان اینبار میگویند که به دنبال حل علتهای ریشهای این شرایط هستند. و علت ریشهای نیز یک ساختار حکومتی است که فرقهای، فاسد و متکی بر قدرتهای خارجی است.
آیا معترضان عراقی وابستگی سیاسی مشخص و رهبرانی همچون مقتدی صدر دارند؟
ـ: بسیاری از معترضان جوان هستند و اغلب آنها به هیچ حزب سیاسیای وابستگی ندارند. و موج اعتراضها در واقع همه احزاب سیاسی را شگفتزده کرده است. شاید باور نکنید اما اکثر معترضانی که اکنون در خیابانها هستند، بعد از ۲۰۰۳، حمله ایالات متحده به عراق به سن بزرگسالی رسیدهاند و چارچوب فهم آنها از عراق و شرایطش از کسانی که زیر حکومت صدام حسین بزرگ شدند و تجربه حمله و تشکیل رژیم جدید را داشتند، متفاوت است.
پس نسل جدید نظرگاه بسیار متفاوتی دارند، هرگز فریب روایتهای توجیهگر شکستهای کنونی را نمیخورند و این وضعیت را با وضعیت زندگی زیر دیکتاتوری قدیمی مقایسه نمیکنند، زیرا هرگز در آن دیکتاتوری قدیمی زندگی نکردهاند. آنها همچنین همه احزاب سیاسی عراق را فاسد، و بخشی از یک طبقه سیاسی واحد غیرکارآمد و فرقهگرا میدانند.
این اعتراضات با اعتراضات لبنان یا دیگر کشورها مشابه است. شعارهای اعتراضهای هفتههای اخیر علیه فرقهگرایی و نفود دولتهای بیگانه بود و مثلاً جوانان معترض فریاد میزدند که «ما همه، چه سنی و چه شیعه، عراقی هستیم.» و این نظرگاه با نظرگاه هیچ حزب سیاسی موجودی سازگار نیست.
موافقم که برخی رهبران سیاسی تلاش کردهاند تا بر اعتراضها موجسواری کنند و خودشان را مطرح کنند، اما این اتفاق در کشورهای دیگر نیز رخ داده است: سیاستمداران در میان معترضان حاضر میشوند و ادعا میکنند که آنها هم بخشی از انقلاب هستند! اما بعید میدانم آدمهای زیادی باورشان کنند.
جوانان معترض به این سیستم فرقهگرا و فاسد و کاملاً ازکارافتاده، به یک سری تغییرهای کوچک، مثل افزایش حقوق یا تعویض رهبران سیاسی راضی نخواهند شد. آنها خواهان دگرگونیهای بنیادین هستند؛ دگرگونیهایی که کشور را در مسیر جدیدی هدایت کند و به یک حکمرانی به دور از فرقهگرایی بینجامد و به قدرتهای خارجی متکی نباشند. حکومتی از عراقیها برای عراقیها.
شما به نفوذ خارجی ایران به عنوان یک قدرت خارجی در سیاست داخلی عراق اشاره کردید. آیا میتوانید توضیح بیشتری درباره آن بدهید؟ و نیز میدانیم که قدرتهای خارجی دیگری همچون ایالات متحده، عربستان و ترکیه هم در عراق نفوذ دارند. آیا آنها هیچ نقشی در اعتراضها یا سرکوب آنها دارند؟
ـ: بله، قطعاً در سرکوب اعتراضها نقش دارند. حکومت عراق همچون دیگر حکومتها اعتراضها را به قدرتهای خارجی نسبت میدهند و میگویند خارجیهای شرور در حال فریب عراقیها هستند. به نظر من این حرف هیچ اعتباری ندارد. این خیزش جوانان هم طبیعی است و هم ارگانیک و میلیونها تن را به خیابانها کشانده. اصلاً چه کسی در جهان آنقدر کنترل بر عراقیها دارد؟
انکار عاملیت عراقیها از سوی حکومت در واقع توهینآمیز است. این حکومت باید بفهمد و بپذیرد که شکست خورده و مردم عراق را نومید کرده و این مردم علیه این حکومت دست به شورش زده اند، نه اینکه دولتهای خارجی آنها را به اعتراض واداشتهاند!
اما معتقدم که برخی دولتهای خارجی در سرکوب اعتراضها نقش دارند. مثلاً ایران. شبهنظامیان تحت حمایت ایران در جنوب عراق مسئول کشتار شمار زیادی از معترضان در هفتههای اخیر هستند. معترضان در جنوب عراق، در شهرهایی که تقریباً به طور کامل شیعهنشین هستند، مرکزهای شبهنظامیان شیعه تحت حمایت ایران را آتش زدند. این قطعاً جنگ فرقهای سنی و شیعه نیست بلکه قیام عراقیهای جانبهلبرسیده از دخالت ایران در کشورشان و استفاده ایران از گروههای نیابتی برای اداره عراق است.
و البته عراقیها صد در صد به همان اندازه نسبت به مداخله ایالات متحده، ترکیه، عربستان سعودی یا اسرائیل در کشورشان انتقاد دارند. و همین موضوع باعث شده که جمعیت معترضان کنونی از گذشته متمایز باشد.
در سالهای قبل اما بعضی حزبهای سیاسی به عنوان معترض به میدان میآمدند که نسبت به مداخله برخی قدرتها منتقد بودند ولی نسبت به مداخله برخی قدرتها گشوده بودند. اما اکنون حال و هوای اعتراضها این است: نه به همه مداخلهها، از ایالات متحده گرفته تا ترکیه و عربستان و ایران و اسرائیل.
همه این کشورها در حال سرکوب اعتراضات به صورت مستقیم یا غیرمستقیم هستند. در مورد ایران، اشاره کردم که شبهنظامیان تحت حمایت ایران به سوی معترضان در کربلا، بصره، بغداد و … شلیک میکنند. ایالات متحده نیز برای حکومت عراق سلاحها و گازهای اشکآوری را تأمین میکند که در اعتراضات برای قتل و مجروحیت هزاران معترض به کار رفتهاند. به علاوه، علیرغم اینکه چندین هفته از آغاز اعتراضها میگذرد، دولت ایالات متحده در سکوت کامل است و صدایی از واشنگتن در محکومیت برخورد غیرانسانی و غیرمتناسب با معترضان با سلاحها و حمایت سیاسی ایالات متحده شنیده نمیشود.
رادیو زمانه
t.me/begoonah1
instagram.com/begoonah
شبکه خبری بگونه 