خلیفهٔ درمانده در تنگنای «ماشه» و لاشهٔ برجام، روضهٔ وحدت و حمایت از دولت خواند و عراقچی را روانهٔ قاهره کرد و مجلس فرمایشی را هم تعطیل کرد تا دیپلوماسی و میدان غنیسازی را با هم داشته باشد. اما وضعیت خرابتر از آن است که روضههای وحدت و حمایت افاقه کند و بحران بالا نگیرد.
حملات به عراقچی قبل از سفرش به مصر شروع شده بود ولی توافقنامه نیمبند قاهره و مطرح کردن آن در شورای حکام توسط گروسی و حاشای عراقچی، جنگوجدال در نظام را با وجود روضههای وحدت، شعلهور کرد.
تعطیلی مجلس هم نتوانست مانع از بالاگرفتن بحران شود، بلکه قوز بالای قوز شد. خبرگزاری سپاه پاسداران (۲۲شهریور) از «درخواست ۷۱نماینده برای بررسی توافق با آژانس در جلسه فوقالعاده مجلس» خبر داد و یک رسانهٔ حکومتی نوشت: «با تعطیلی مجلس، انتقادات زیادی متوجه رئیس مجلس شد. با توجه به برنامهٔ قبلی تعمدی دانستن تعطیلی منصفانه نیست. اکنون مطابق تبصره مادهٔ ۸۴ آییننامهٔ داخلی، بیش از ۶۰نماینده برای اطلاع از مفاد توافق با آژانس و شنیدن توضیحات آقای عراقچی و لاریجانی درخواست جلسه فوقالعاده کردهاند. منتظر تصمیم آقای قالیباف هستیم».
پیش از آن هم یک رسانهٔ رژیم نوشته بود: «در یک تصمیم غیرمنتظره و بحثبرانگیز، مجلس در بحبوحهٔ یکی از حساسترین دورههای تاریخ معاصر ایران، درهای خود را به روی تعطیلات ۱۸روزه گشوده است. این تصمیم مجلس، بیشتر از یک اشتباه تاکتیکی، یک «شکست استراتژیک» در حکومتداری به نظر میرسد»(آسیانیوز، ۱۹شهریور).
پاسدار شریعتمداری نیابتی خامنهای در کیهان(۲۰شهریور) با لگدی به «توافقنامه» و وحدت پوشالی نوشت: با وجود این همه سند از وابستگی گروسی به موساد و تأکید قانون بر تعلیق همکاری با آژانس، عراقچی با کدام مجوز قانونی با گروسی در مصر توافق کرده، چرا باید به گروسی و سایر اراذل و اوباش همراهش اجازهٔ ورود دوباره و ادامه جنایت داده شود؟
شریعتمداری در کیهان ۲۱شهریور هم با استناد به حرف لاریجانی که گفته بود «جنگ تمام شود به حساب گروسی خواهیم رسید»، نوشت: «قطعا حسابرسی به نقش خائنانه مدیرکل آژانس، انجام نگرفته. گروسی، همچنان شریک جنایت اسراییل و آمریکاست. و توافق با طرف خیانتکار، از نظر حقوقی نامعتبر است».
آخوند نبویان، عضو کمیسیون امنیت مجلس که نفر اول رژیم در شعبده انتخابات بود، گروسی را جاسوس و عامل کشته شدن فرماندهان و دانشمندان رژیم توصیف کرد و نوشت: این توافق نقض صریح منافع ملت و استنکاف از قانون مجلس بوده و حکم آن روشن است؛ این توافق یعنی دستیابی دشمن به اطلاعات مراکز هستهیی و زمینهسازی برای جنگ بعدی(ایکس نبویان، ۱۹شهریور).
حسینیکیا عضو دیگر مجلس تعطیل شدهٔ ارتجاع گفت: وزارتخارجه در توافق با آژانس انرژی اتمی قانون مجلس را دور زد. قانون مجلس نادیده گرفته میشود و تفاهماتی که در این زمینه صورت گرفته، فراتر از اختیارات وزارتخارجه است. وی افزود: گروسی خودش عامل موساد است و ما خواستار محاکمه او هستیم. گروسی گفته تمایل دارد به تهران سفر کند اتفاقاً ما هم دوست داریم که ایشان به ایران بیاید و قوه قضاییهٔ ما او را دستگیر خواهد کرد(دیدهبان ایران، ۱۹شهریور)…
در اطلاعیهٔ دبیرخانهٔ شورای ملی مقاومت در بارهٔ اجلاس این شورا دربارهٔ شدت بحرانهای درونی نظام چنین آمده است: «این بحرانها در تحلیل نهایی از شکاف و تضاد اصلی بین تمامیت این رژیم و مردم ایران ناشی میشود… هیچ برونرفتی از این بحرانها متصور نیست، دوران تعلل و وقت خریدن نیز به سر آمده است. خامنهای چه به تشدید تضاد با جامعه جهانی روی بیاورد و چه بهقول مسئول شورا، واپس بتمرگد، آثار و عوارض این بحرانهای مرگبار بیشتر میشود. از سوی دیگر، تحولات هر سمت و سویی پیدا کند، مقاومت ایران باید برای ایفای نقش خاص خود آمادگی داشته باشد».
نامه ۷۱نماینده مجلس ارتجاع؛ کشمکش بر سر توافق با آژانس
جدال بر سر سیاست هستهیی و نوع تعامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ماههای اخیر به یکی از کانونهای اصلی کشمکش در بین باندهای فاشیسم دینی تبدیل شده است. این نزاع نه فقط حول محور فنی و حقوقی انرژی هستهیی، بلکه بیش از هر چیز، جلوهیی از تضادهای سیاسی و ایدئولوژیک درون حاکمیت است.
نامه ۷۱نماینده مجلس به هیأت رئیسه، تهدید به استیضاح عباس عراقچی و حتی طرح خروج از ان.پی.تی، نشانههایی از این بحران درونی است که بهطور مستقیم کل حاکمیت را هدف قرار داده است.
انتشار خبر نامه ۷۱عضو مجلس ارتجاع بیانگر دور جدیدی از تنش و کشمکش بر سر بحران هستهیی است. حامد یزدیان در مصاحبه با خبرگزاری سپاه پاسداران تأکید کرد که هدف اصلی این نامه «آگاهی و نظارت بر توافقاتی است که وزیر خارجه در قاهره انجام داده است» و تصریح نمود که دغدغه نمایندگان در مورد «امنیت دانشمندان و مراکز هستهیی» و همچنین «حقوق مالکیت ایران در زمینه هستهیی» است خبرگزاری سپاه، ۲۱شهریور ۱۴۰۴).
نمایشهای خیابانی حاکمیت
در کنار جدالهای درون مجلس ارتجاع، برگزاری تجمعات توسط بسیج و نیروهای موسوم به «دانشجویان» در مقابل شورای عالی امنیت ملی نمودی از بحرانهای درونی رژیم در این زمینه است. در یکی از این تجمعات، معترضان شعار دادند که «انتقال اطلاعات و اسناد هستهیی کشور به دشمنان از طریق آژانس نباید صورت گیرد»(خبر فوری، ۲۰شهریور ۱۴۰۴).
این نمایشها که از طریق نهادهای وابسته به حاکمیت سازماندهی میشود، ابزاری در دست باندهای درون حاکمیت برای فشار آوردن بر یکدیگر است.
تهدید به استیضاح عراقچی و گزینه خروج از ان.پی.تی
پس از مصاحبه عراقچی با تلویزیون رسمی رژیم و اذعان او به توافق با آژانس، موجی از واکنشها در مجلس ارتجاع شکل گرفت. کامران غضنفری با لحنی تهدیدآمیز خطاب به عراقچی گفت: «یا تمام اظهارات گروسی را علنی تکذیب میکنید و متن توافقنامه را در اختیار نمایندگان مجلس قرار میدهید یا خودتان را برای استیضاح آماده کنید»(عصر ایران، ۲۱شهریور ۱۴۰۴).
قادری، نماینده دیگر، پا را فراتر گذاشت و تصریح کرد که «خروج از NPT فقط یکی از پاسخهای ایران در صورت نهایی شدن مکانیسم ماشه خواهد بود»(دیدبان ایران، ۲۱شهریور ۱۴۰۴)
چنین اظهاراتی حاکی از آن است که تهدید به خروج از ان.پی.تی در مقام یک ابزار سیاسی برای فشار داخلی بهکار گرفته میشود، بیآن که راهبردی منسجم در سیاست خارجی این رژیم را نمایندگی کند.
تناقضهای راهبردی و بحران در کل حاکمیت
تناقض میان مواضع مختلف نمایندگان مجلس بهخوبی بحران ساختاری در درون نظام را عیان میکند. محسنیثانی از کمیسیون امنیت ملی تصریح کرد که «گروسی و بازرسان آژانس حق ورود به ایران را ندارند. باید خسارت جنگ پرداخت شود، بعد بازرسها وارد شوند. اگر اروپاییها همچنان بر فعال شدن اسنپبک اصرار کنند، ما طرح خروج از ان.پی.تی را دنبال و تصویب میکنیم(دیدبان ایران، ۲۱شهریور ۱۴۰۴).
در نقطه مقابل، عزیزی، رئیس همان کمیسیون، با لحنی محافظهکارانهتر اعلام کرد که تصمیم نهایی درباره NPT «مجموعه حاکمیت» اتخاذ خواهد کرد و مجلس فقط زیرمجموعهیی از این کل محسوب میشود(روزنامه قدس، ۲۲شهریور ۱۴۰۴).
این شکاف درونی گواهی بر جنگ گرگهاست؛ نزاعی که فراتر از مسأله هستهیی، به رقابت برای سهم قدرت در ساختار پوسیده ولایت فقیه بازمیگردد.
در حالی که این جدال ادامه دارد کیهان شریعتمداری در مطلبی پر از نیش و کنایه به باند مقابل نوشت:
«اکنون، زمان تغییر پارادایم، نه برای جمهوری اسلامی، بلکه برای جریان غربگرا فرا رسیده است؛ جریانی که باید یا متحول شود، یا از صحنه تحلیل و تصمیمسازی کنار رود(کیهان، ۲۳شهریور ۱۴۰۴).
بهنظر میرسد آنچه امروز در قالب نامههای اعتراضی، تجمعات سازمانیافته، تهدید به استیضاح و طرح خروج از ان.پی.تی بروز میکند، نه بازتاب یک سیاست منسجم و راهبرد مشخص، بلکه نمود تشتت و بحران درونی در کل حاکمیت است و باید منتظر تبعات بعدی آن بود.
