
ژان پیر فیلیو
روزنامه لوموند، روز یکشنبه ۲۶ بهمن با انتشار مقالهای به قلم ژان پیر فیلیو، تاریخ نگار معروف فرانسوی پیرامون شرایط در ایران و سرکوب فزاینده بهنقل از وی نوشت «تشدید خشونت در جمهوری اسلامی بیش از آن که نشانه اقتدار باشد، بازتاب بحرانی عمیق در رأس قدرت است، بحرانی که به مسأله جانشینی علی خامنهای گره خورده است هر چه ابهام درباره آینده رهبری بیشتر میشود، سرکوب نیز خونینتر میگردد؛ گویی نظام برای مهار آیندهای نامعلوم، به خشونت فزاینده پناه برده است».
نویسنده مقاله در ادامه اضافه میکند «پس از هزاران قربانی سرکوب جنبش در پاییز ۲۰۲۲، قتلعام ژانویه ۲۰۲۶ نشان داد که جمهوری اسلامی وارد مرحلهای تازه از خشونت شده است.
فاصلهگیری بخشی از روحانیت از جمهوری اسلامی، موقعیت خامنهای را بیشازپیش شکننده کرده است. در چنین شرایطی، رهبر جمهوری اسلامی بهجای گشودن مسیر اصلاح یا انتقال آرام قدرت، راه سرکوب شدیدتر را برگزیده است. این راه به باور نویسنده نه از موضع قدرت، بلکه از اضطراب ناشی از آیندهای نامعلوم و خطرناک ناشی میشود».
فیلیو در مقاله خود اضافه میکند «خامنهای اکنون در چرخهای گرفتار شده است که در آن هر موج سرکوب از موج پیشین خونینتر میشود. پس از هزاران قربانی سرکوب جنبش در پاییز ۲۰۲۲، کشتار ژانویه ۲۰۲۶ با دهها هزار کشته و زخمی نشان داد که خشونت حکومتی به راهبردی دائمی تبدیل شده است. به باور او، این شتاب بهسوی خشونت مستقیماً به هراس خامنهای از مسأله جانشینی بازمیگردد.
خامنهای از یکسو به سناریوی انتقال قدرت به پسرش مجتبی میاندیشد، اما میداند چنین اقدامی میتواند روحانیت شیعه را بهشدت دچار شکاف کند و بسیاری از روحانیان ترجیح میدهند از جمهوری اسلامی فاصله بگیرند تا بهای بیاعتباری گسترده آن را بیش از این نپردازند».
در جمعبندی این تحلیل آمده است که خشونت فزاینده حکومت نه نشانه اقتدار، بلکه علامتی از فرسودگی و اضطراب در رأس قدرت است: نظامی که هر چه بیشتر به پایان یک چرخه تاریخی نزدیک میشود، بیشتر به ابزار سرکوب متوسل میگردد.
