
قیام سراسری ۱۴۰۴
سازمان عفو بینالملل اعلام کرد دستکم ۳۰نفر از جمله دو کودک ۱۷ساله که در پی سرکوب اعتراضات دیماه بازداشت شدهاند، در معرض مجازات اعدام قرار دارند. این سازمان در بیانیهیی که جمعه، اول اسفند ۱۴۰۴ منتشر شد، خبر داد دستکم هشت نفر از این افراد تنها چند هفته پس از بازداشت، محاکمه و به اعدام محکوم شدهاند.
خبر محکومیت معترضان به اعدام در حالی منتشر میشود که دونالد ترامپ در پی کشتار دیماه در روزهای ۱۸ و ۱۹ این ماه بارها به قصد جمهوری اسلامی برای اعدام «۸۳۷نفر» اشاره کرد و گفت که حکومت ایران در پی تهدید او از این اقدام منصرف شده است.
عفو بینالملل روز جمعه از مقامهای جمهوری اسلامی خواست فوراً برنامه مربوط به اجرای حکم اعدام این هشت نفر را متوقف کنند و به روند محاکمههای شتابزده و «بهشدت ناعادلانه» علیه دهها متهم دیگر پایان دهند.
بر اساس این گزارش، صالح محمدی ۱۸ساله، محمدامین بیگلری ۱۹ساله، علی فهیم، ابوالفضل صالحی سیواشانی، امیرحسین حاتمی، شاهین واحدپرست کلور، شهاب زاهدی و یاسر رجاییفر از جمله افرادی هستند که حکم اعدام برای آنان صادر شده است.
عفو بینالملل همچنین اعلام کرد دستکم ۲۲نفر دیگر، از جمله دو کودک ۱۷ساله، در معرض خطر صدور حکم اعدام قرار دارند، زیرا در حال طی کردن یا انتظار برای روندهای قضایی هستند که بهگفته این سازمان با «اعترافات» اخذ شده تحت شکنجه، محرومیت از دسترسی به وکیل در مرحله تحقیقات و خودداری از بهرسمیت شناختن وکلای مستقل انتخابشده از سوی خانوادهها همراه بوده است.
دیانا الطحاوی، معاون مدیر منطقهیی خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بینالملل، گفت مقامهای ایران با صدور احکام اعدام در محاکمههای شتابزده و تهدید به اجرای سریع آنها «بیاعتنایی عمیق خود به حق حیات و عدالت» را نشان میدهند و با استفاده از مجازات اعدام در پی ایجاد ترس در جامعه و سرکوب مطالبات مردمی برای تغییرات اساسی هستند.
به گفته او، کودکان و جوانان بخش عمده افرادی را تشکیل میدهند که پس از اعتراضات دیماه در چرخهٔ سرکوب حکومتی گرفتار شدهاند و برای گرفتن اعترافات اجباری تحت شکنجه یا دیگر بدرفتاریها و بازداشت در انزوای کامل قرار گرفتهاند.
عفو بینالملل میگوید شمار واقعی افراد در معرض خطر اعدام احتمالاً بیش از آمار اعلامشده است، زیرا مقامها خانوادهها را از اطلاعرسانی درباره وضعیت بازداشت شدگان برحذر میدارند و برخی بازداشت شدگان را تحت ناپدیدسازی قهری، شکنجه و دیگر بدرفتاریها قرار میدهند.
این سازمان همچنین گزارش داد که مقامهای جمهوری اسلامی در ارتباط با اعتراضات دیماه هزاران معترض و مخالف را بازداشت و بارها تهدید کردهاند «اشد مجازات»، بهمعنای مجازات اعدام، را در کوتاهترین زمان ممکن اعمال خواهند کرد.
عفو بینالملل پیشتر نیز نسبت به وضعیت معترضان ایرانی هشدار داده بود:
۱۱ بهمن ۱۴۰۴: این سازمان با انتشار هشدار فوری اعلام کرد هزاران نفر از جمله کودکان که در جریان قیام سراسری مردم ایران بهطور خودسرانه بازداشت شدهاند، در معرض شکنجه شدید، بدرفتاری و محاکمات ناعادلانه قرار دارند که میتواند به زندان طولانیمدت و اعدام منجر شود.
۲۴ بهمن ۱۴۰۴: عفو بینالملل تأکید کرد هزاران ایرانی با خطر اعدام روبهرو هستند و خواستار اقدام فوری جامعه جهانی برای جلوگیری از خونریزی شد. این سازمان همچنین یادآور شد که در قیام دیماه، مردم سراسر ایران با شجاعت به خیابانها آمدند اما با رگبار گلوله مواجه شدند و حداقل ۳۰۰۰ نفر کشته شدند؛ شمار واقعی احتمالاً بسیار بیشتر است.
