آنتونیو لوپز استوریس وایت

آنتونیو لوپز استوریس وایت

آنتونیو لوپز استوریس وایت، چهره برجسته اسپانیایی و عضو کلیدی کمیسیون‌های خارجه و حقوق‌بشر پارلمان اروپا، در کنفرانس پارلمان اروپا به تاریخ ۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ سخنانی ایراد کرد که غور در آنها بیانگر یک چرخش پارادایمیک در بین نمایندگان این پارلمان نسبت به مردم و مقاومت ایران است.

این یادداشت به تحلیل محورهای اساسی سخنان وی می‌پردازد.

بازخوانی تاریخ شکست‌خورده سیاست مماشات

یکی از بخش‌های سخنرانی استوریس وایت، نقد صریح تاریخچه تعامل اروپا با رؤسای جمهور پیشین ایران بود. وی با نام بردن از چهره‌هایی چون خاتمی، رفسنجانی و روحانی، واژگانی نظیر «اصلاح‌طلب»، «عمل‌گرا» و «میانه‌رو» را ابزارهایی برای توجیه معاملات تجاری و چشم‌پوشی بر نقض حقوق‌بشر توصیف کرد.

این سخنان به‌معنای پایان اعتبار «نظریه تغییر از درون» در راهروهای پارلمان اروپا است. استوریس وایت معتقد است که این برچسب‌ها نه تنها واقعیت ماهیت نظام ایران را تغییر ندادند، بلکه پوششی برای تداوم سرکوب و کشتار فراهم کردند. او با این رویکرد، در واقع از یک «سیاست واقع‌گرایانه جدید» پرده برمی‌دارد که در آن، مشروعیت نظام ایران نه بر اساس ادعاهای دیپلماتیک، بلکه بر اساس عملکرد میدانی آن در خیابان‌های تهران سنجیده می‌شود.

قطعنامه‌ای با وزن ۵۶۲رأی

استوریس وایت با اشاره به تصویب قطعنامه فوریه در خصوص ایران با ۵۶۲رأی موافق در برابر تنها ۹رأی مخالف، بر یک واقعیت آماری مهم تأکید کرد: اجماع بی‌سابقه علیه سیاست‌های کنونی ایران. این حجم از اتفاق‌نظر در پارلمانی که به‌طور معمول بر سر مسائل مختلف دچار انشقاق است، بیانگر آن است که موضوع ایران از یک «مسأله حزبی» به یک «مسأله وجدانی و امنیتی» برای اروپا تبدیل شده است.

گذار از سد دولت‌های محافظه‌کار

بخش مهمی از تحلیل استوریس وایت به افشای نقش دولت‌های اسپانیا، فرانسه و ایتالیا در ممانعت از تروریستی اعلام کردن سپاه پاسداران اختصاص داشت. وی با رویکردی انتقادی، بر این نکته انگشت گذاشت که پارلمان اروپا به‌عنوان نماد دموکراسی، همواره یک گام جلوتر از دولت‌های اجرایی بوده است.

او با افتخار اعلام کرد که فشار پارلمان در نهایت منجر به عقب‌نشینی دولت‌هایی چون اسپانیا و پذیرش ضرورت برخورد قاطع با سپاه پاسداران شد. این یک پیروزی برای «دیپلماسی پارلمانی» است. استوریس وایت تأکید می‌کند که سپاه پاسداران نه تنها ابزار سرکوب داخلی، بلکه تهدیدی مستقیم برای امنیت اروپا و ارزش‌های دموکراتیک آن است.

پیوند مقاومت داخلی و حمایت بین‌المللی

سپاسگزاری استوریس وایت از خانم مریم رجوی و تیم سازمان‌دهنده این کنفرانس، پیام سیاسی روشنی به همراه دارد: به‌رسمیت شناختن یک جایگزین سیاسی منسجم. او با ستایش از تلاش‌های سازمان‌یافته‌ای که برگزاری چنین نشست‌هایی را در قلب اروپا ممکن می‌سازد، به نوعی بر توانمندی تشکیلاتی مقاومت ایران مهر تأیید زد.

تحلیل وی از وضعیت داخلی ایران نیز قابل تأمل است. او معتقد است که رژیم ایران از درگیری‌های خارجی و جنگ‌های منطقه‌یی به‌عنوان پوششی برای تشدید سرکوب در داخل استفاده می‌کند. استوریس وایت با این بیان، ارتباط ارگانیک میان «ماجراجویی‌های منطقه‌ای» و «خفقان داخلی» را تبیین کرد. پیام او به حاکمان ایران صریح بود:

«ما متوقف نخواهیم شد و تا زمانی که دموکراسی و آزادی به ایران نرسد، ساکت نخواهیم ماند. دهه‌های بسیار زیادی گذشته است و رژیم‌های متعددی در ایران بوده‌اند، چه مذهبی و چه غیرمذهبی. اکنون زمان آن فرا رسیده است که مردم ایران سخن بگویند. این رژیم باید بداند که هر بار آنها شکنجه می‌کنند یا می‌کشند، هزاران نفر دیگر برای محکوم کردن این کشتارها برخواهند خاست».

این جملات باور به یک فرایند برگشت‌ناپذیر در جامعه ایران است.

رژیم ایران؛ تهدیدی فراتر از مرزها

یکی از محورهای نوین در سخنان این دیپلمات اسپانیایی، تعریف رژیم ایران به‌عنوان «خطری بزرگ برای خاورمیانه و اروپا» بود. این دیگر صرفاً بحث حقوق‌بشر نیست؛ بحث امنیت قاره‌ای است. استوریس وایت با اشاره به این‌که رژیم ایران تهدیدی برای ارزش‌های اروپایی است، تلاش کرد تا افکار عمومی اروپا را نسبت به خطرات تداوم این رژیم حساس کند. او با طرح این پرسش که «آیا زندگی کردن مانند ما (در صلح و آزادی) خواسته زیادی است؟»، عمق فاجعه انسانی در ایران را به زندگی روزمره شهروندان اروپایی پیوند زد تا همدلی و کنشگری بیشتری برانگیزد.

به سوی یک راهبرد قاطع

سخنرانی آنتونیو لوپز استوریس وایت را می‌توان بیانیه نسل جدید سیاست‌مداران اروپا در قبال ایران دانست. او بر ضرورت اعمال فشارهای تنبیهی هدفمند، آزادی زندانیان سیاسی و به‌رسمیت شناختن حق مردم ایران برای تغییر سرنوشت خود تأکید کرد.

پیام استوریس وایت و نمایندگانی مانند او روشن است: زمان سکوت اروپا به پایان رسیده و زمان آن فرا رسیده است که صدای مردم ایران، بدون لکنت و بدون مصلحت‌سنجی‌های تجاری، در عالی‌ترین سطوح قدرت شنیده شود. این سخنرانی، سندی بر حقانیت مبارزه‌یی است که دهه‌ها در جریان بوده و اکنون به نقطه‌عطف تاریخی خود نزدیک شده است.