کنفرانس بازنگری NPT
در یازدهمین کنفرانس بازنگری پیمان منع گسترش سلاحهای هستهیی (NPT)، کشورهای مختلف در نشست کمیته اصلی سوم در تاریخ ۱۴ اردیبهشت، بهطور گسترده برنامه هستهیی رژیم ایران را مورد انتقاد قرار داده و بر ضرورت بازگشت فوری تهران به تعهدات بینالمللی تأکید کردند.
آلمان با محکوم کردن وضعیت موجود اعلام کرد: «ما نقض مستمر تعهدات پادمانی ایران ذیل پیمان NPT را که در ۱۰ ماه اخیر به سطحی بیسابقه رسیده است، محکوم میکنیم».
فنلاند نیز برنامه هستهیی رژیم ایران را «خطری بزرگ برای امنیت بینالمللی» دانست و تأکید کرد انباشت اورانیوم با غنای بالا و عدم همکاری با آژانس «کاملاً غیرقابل قبول» است.
سوئد تصریح کرد: «ایران هرگز نباید اجازه یابد بهدنبال سلاح هستهیی باشد، آن را توسعه دهد یا به دست آورد» و بر غیرقابل مذاکره بودن تعهدات پادمانی تأکید کرد.
نروژ با ابراز نگرانی عمیق از سطح غنیسازی و کاهش دسترسی آژانس، در عینحال تأکید کرد که حل و فصل این بحران باید «از طریق دیپلماسی و نه زور» انجام شود.
استرالیا نیز عدم همکاری طولانیمدت رژیم ایران با آژانس را عاملی برای تضعیف نظام عدم اشاعه دانست و خواستار بازگشت فوری تهران به تعهدات قانونی خود شد.
کانادا اعلام کرد عدم پایبندی رژیم ایران به تعهدات پادمانی «تهدیدی مستقیم برای NPT» است و خواستار ازسرگیری کامل همکاری با آژانس شد.
اتریش نیز با اشاره به غنیسازی فراتر از سطوح غیرنظامی، بر ضرورت یک راهحل دیپلماتیک همراه با «راستیآزمایی و برگشتناپذیری» تأکید کرد.
ایرلند تصریح کرد: «رژیم ایران هرگز نباید به سلاح هستهیی دست یابد» و راهحل پایدار را در «گفتگو و دیپلماسی» دانست.
بلژیک اعلام کرد رژیم ایران با عدم ارائه تضمین درباره ماهیت صلحآمیز برنامه خود و محدود کردن دسترسی آژانس، تعهدات الزامآور خود را نقض کرده و باید «فوراً این وضعیت را اصلاح کند».
لهستان نیز تأکید کرد تولید اورانیوم با غنای بالا توسط رژیم ایران «هیچ توجیه غیرنظامی معتبری ندارد» و بر لزوم بازگشت بازرسان آژانس برای راستیآزمایی تأکید کرد.
در همین حال، اتحادیه اروپا هشدار داد که برنامه هستهیی رژیم ایران به «یک بحران فوری و عمیق اشاعه» تبدیل شده و تأکید کرد: «ایران هرگز نباید اجازه یابد بهدنبال سلاح هستهیی باشد، آن را توسعه دهد یا به دست آورد».
در مجموع، مواضع مطرحشده در این نشست نشاندهنده اجماع گسترده بینالمللی درباره نگرانی از پیشرفت برنامه هستهیی ایران و تأکید بر راهحل دیپلماتیک همراه با نظارت کامل آژانس بینالمللی انرژی اتمی است.
تنگه هرمز در آستانه رویارویی؛ عملیات آمریکا، حملات دریایی و صفآرایی متقابل رژیم
تصویری از توقف کشتیها در آبهای خلیجفارس
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا سنتکام دوشنبه ۱۴ اردیبهشت اعلام کرد ناوشکنهای موشکانداز این کشور پس از عبور از تنگه هرمز وارد خلیجفارس شده و عملیات خود را آغاز کردهاند. بهگفته سنتکام، در نخستین گام، ۲کشتی تجاری با پرچم آمریکا با موفقیت از این آبراه عبور کرده و به مسیر خود ادامه دادهاند.
خبرگزاری رویترز همان روز گزارش داد رئیسجمهور آمریکا از آغاز طرحی برای کمک به کشتیهای گرفتار در تنگه هرمز خبر داده است؛ طرحی که با پشتیبانی حدود ۱۵هزار نیروی نظامی، بیش از ۱۰۰هواگرد و ناوهای جنگی اجرا میشود و هدف آن «بازگرداندن آزادی ناوبری» عنوان شده است. بر اساس گزارش سازمان بینالمللی دریانوردی، در پی درگیریها صدها کشتی و تا ۲۰هزار دریانورد در این مسیر حیاتی متوقف شدهاند.
در همین حال، بهگزارش آکسیوس، دونالد ترامپ هشدار داده است هر گونه مداخله رژیم ایران در این روند با واکنش قاطع نظامی روبهرو خواهد شد. این رسانه این اقدام را مهمترین گام آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز از زمان بسته شدن آن توصیف کرد.
همزمان، آسوشیتدپرس از حمله به ۲کشتی در نزدیکی تنگه هرمز خبر داد؛ یک کشتی باری در نزدیکی سیریک و یک نفتکش در نزدیکی فجیره هدف حملات قرار گرفتهاند.
در حوزه اقتصادی، رویترز گزارش داد با اعلام این طرح، قیمت نفت در بازارهای جهانی کاهش یافته است؛ نفت برنت به ۱۰۸.۱۱دلار و نفت خام آمریکا به ۱۰۱.۵۰دلار رسید.
در مقابل، منابع وابسته به رژیم از جمله خبرگزاریهای حکومتی، ادعای عبور کشتیهای تجاری با کمک آمریکا را «کذب» خوانده و تهدید کردند هر گونه تردد بدون هماهنگی با نیروهای رژیم با برخورد مواجه خواهد شد. همزمان، مقامات رژیم و پاسداران بر کنترل کامل تنگه هرمز تأکید کرده و نسبت به حضور نیروهای آمریکایی هشدار دادند.
در تحولی دیگر، سنتکام ادعای رسانههای رژیم درباره حمله موشکی به ناو آمریکایی را رد و تأکید کرد هیچ شناور آمریکایی هدف قرار نگرفته است.
از سوی دیگر، بهگزارش رسانههای امارات و رویترز، چند موشک شلیکشده از سوی ایران رهگیری شده و یک حمله پهپادی نیز به یک مجتمع نفتی در امارات منجر به آتشسوزی شده است که بهگفته مقامات این کشور تحت کنترل قرار گرفته است.
در سطح دیپلماتیک، دولت فرانسه خواستار بازگشایی «هماهنگ» تنگه هرمز شد اما اعلام کرد در عملیات نظامی مشارکت نخواهد کرد.
همزمان، وزیر خزانهداری آمریکا اعلام کرد واشنگتن با اجرای «محاصره اقتصادی» در کنار اقدامات نظامی، در حال افزایش فشار بر رژیم ایران است و زیرساختهای نفتی این کشور را در وضعیت بحرانی توصیف کرد.
این تحولات در حالی ادامه دارد که دو طرف بر مواضع متضاد خود تأکید کردهاند و هشدارها درباره تشدید درگیری مستقیم در یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان افزایش یافته است.
موج محکومیتهای منطقهیی و بینالمللی علیه حملات موشکی و پهپادی به امارات
تصویری از کشتیهای تجاری در آبهای خلیج فارس – آرشیو
در پی گزارشها درباره حملات موشکی و پهپادی اخیر به خاک و زیرساختهای امارات متحده عربی، موجی از واکنشها و محکومیتهای رسمی از سوی کشورهای منطقه و قدرتهای اروپایی منتشر شد. این کشورها این حملات را تهدیدی جدی علیه امنیت منطقه، آزادی کشتیرانی و ثبات بینالمللی توصیف کردند.
در سطح منطقهای، کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس از جمله قطر، کویت، بحرین و اردن با صدور بیانیههای جداگانه، این حملات را نقض حاکمیت امارات و تهدیدی برای امنیت جمعی منطقه دانستند. وزارتخارجه قطر ضمن اعلام همبستگی کامل با ابوظبی، حملات را نقض آشکار حاکمیت این کشور خواند. کویت نیز هدف قرار گرفتن نفتکشها و استفاده از پهپادها را تهدیدی مستقیم برای آزادی دریانوردی در تنگه هرمز توصیف کرد و خواستار توقف فوری این اقدامات شد. بحرین نیز این حملات را «تنشزایی خطرناک» خواند و از شورای امنیت سازمان ملل خواست موضعی قاطع اتخاذ کند. ایمن الصفدی، وزیر خارجه اردن نیز در تماس با همتای اماراتی خود، این حملات را نقض قوانین بینالمللی و تهدیدی علیه غیرنظامیان دانست. همچنین جاسم محمد البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیجفارس، این حملات را مصداق «راهزنی دریایی» در آبراههای بینالمللی توصیف کرد.
در سطح بینالمللی نیز فرانسه، انگلستان و آلمان این حملات را بهشدت محکوم کردند. امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، این حملات را غیرقابل توجیه و ناپذیرفتنی دانست و بر ادامه حمایت فرانسه از امارات تأکید کرد. او همچنین بازگشایی تنگه هرمز و دستیابی به توافق جامع امنیتی منطقهیی را راهحل پایدار بحران عنوان کرد.
کییر استارمر، نخستوزیر انگلستان، نیز با محکوم کردن حملات، خواستار کاهش فوری تنشها شد و تأکید کرد که برای دستیابی به راهحل دیپلماتیک، رژیم ایران باید وارد مذاکرات سازنده شود.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان نیز با محکوم کردن این حملات، همبستگی خود را با امارات اعلام کرد. او همچنین بر ضرورت پایان یافتن تنشها در تنگه هرمز و جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هستهیی تأکید کرد.
شبکه خبری بگونه 